Protetyka

Wkład i nakład to odpowiedniki podstawowych wypełnień w zębach, wykonywane z kompozytu, porcelany lub złota w pracowni protetycznej. Umożliwiają niemal idealne odtworzenie naturalnego wyglądu zęba.

Na pierwszej wizycie lekarz opracowuje ząb i pobiera wycisk. Następnie technik dentystyczny modeluje odpowiedni rodzaj uzupełnienia. Na drugiej wizycie lekarz cementuje gotową odbudowę.

Wkłady i nakłady porcelanowe to obecnie jedno z najnowocześniejszych rozwiązań. Metoda pośrednia, stosowana podczas modelowania ubytku w laboratorium, pozwala na precyzyjne odtworzenie anatomicznego kształtu zęba oraz jego punktów stycznych. Równie skutecznym co porcelana materiałem do wykonywania onlay i inlay jest złoto. To wyjątkowo trwały materiał, idealny do stosowania w jamie ustnej, ponieważ zapobiega powstawaniu próchnicy wtórnej – ma działanie bakteriostatyczne. Jedynym mankamentem pozostaje ograniczona estetyka, gdyż złoty inlay (lub onlay) wyraźnie odróżnia się kolorem od naturalnych zębów.

To uzupełnienia tworzone z cienkiej warstwy materiału, które pokrywają wargową lub podniebienną powierzchnię zębów naturalnych. Umożliwiają zmianę kształtu i koloru zębów, nie niszcząc ich struktury.

Zęby bardzo zniszczone lub osłabione leczeniem kanałowym wzmacniane są wkładami koronowo-korzeniowymi. Można je porównać do ćwieka, który wklejany jest do kanału zęba, a na nim umieszczana jest czapeczka stanowiąca retencję dla korony protetycznej. Wkłady koronowo-korzeniowe, w zależności od wskazań, mogą być wykonane z metalu, złota lub włókna szklanego. Te wykonane z włókna szklanego spełniają najwyższe kryteria estetyki, ponieważ są w kolorze zęba.

Korona protetyczna to stałe uzupełnienie protetyczne, które pokrywa zniszczoną koronę zęba lub ją odbudowuje w przypadku całkowitej utraty. Może również stanowić element mostu albo być osadzona na implancie. Jest to rodzaj „czapeczki”, która chroni osłabiony ząb. Dzięki koronie możliwe jest odtworzenie naturalnego kształtu i koloru zęba.

Stosowanie koron pozwala uzyskać estetyczny efekt w postaci zębów o jednolitym, naturalnym kolorze na całej powierzchni. Wykonanie pracy na białej podbudowie zapewnia najwyższy poziom estetyki. Z kolei korony na podbudowie ze złota ograniczają rozwój próchnicy w przyszłości, co sprawia, że często służą pacjentom przez wiele lat.

Korony protetyczne wykonuje się najczęściej w sytuacjach, gdy ilość pozostałej tkanki zęba jest na tyle mała, że tradycyjne wypełnienie mogłoby osłabić ząb zamiast go wzmocnić. Dotyczy to przypadków takich jak złamanie zęba, leczenie kanałowe czy znaczne zniszczenie spowodowane próchnicą. Dzięki odbudowie protetycznej można nie tylko wzmocnić ząb, ale również przywrócić jego naturalny wygląd i funkcję na wiele lat.

Pierwszym etapem wykonania korony protetycznej jest oszlifowanie zęba (czyli jego odpowiednie zmniejszenie), co wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. Zabieg jest dzięki temu całkowicie bezbolesny. Następnie lekarz pobiera wycisk i przekazuje go do pracowni protetycznej. Na czas oczekiwania na ząb zakładana jest korona tymczasowa, która chroni go przed uszkodzeniami i nadwrażliwością.

Można wyróżnić kilka rodzajów koron protetycznych, różniących się przede wszystkim materiałem, z którego zostały wykonane.

W odbudowie zębów przednich stosuje się bardzo estetyczne korony pełnoceramiczne oraz porcelanowe na podbudowie z tlenku glinu lub cyrkonu. Są to materiały wytrzymałe, a jednocześnie przezierne – podobnie jak naturalne zęby. Charakteryzują się one doskonałą estetyką i są praktycznie nie do odróżnienia od zębów własnych.

Najczęściej wykonuje się korony porcelanowe na podbudowie stalowej. W przypadku bardzo mocno zniszczonych zębów, aż pod dziąsło, zaleca się wykonanie koron porcelanowych na podbudowie ze złota, z powodu jego właściwości bakteriostatycznych. Na indywidualnie wykonaną podbudowę korony — ze stali lub złota — napalana jest warstwa porcelany. Metal w takiej koronie jest całkowicie niewidoczny, gdyż znajduje się pod porcelaną.

Osobną grupę stanowią korony protetyczne zamocowane na implantach. Wykonuje się je w przypadku braku pojedynczego zęba lub kilku zębów.

Są to uzupełnienia protetyczne stałe pozwalające odbudować brakujące zęby. Chcąc dowiesić brakujące zęby musimy most zamocować na zębach sąsiadujących z luką (zębach filarowych). Zęby filarowe są szlifowane tak jak do koron.

Zęby dowieszone w moście nazywane są przęsłem i stanowią takie posklejane ze sobą korony.

Mosty protetyczne są rodzajem uzupełnień stałych czyli takich, które są na stałe zacementowane w jamie ustnej z wykorzystaniem zębów własnych pacjenta.

Rozpiętość mostu protetycznego podaje się za pomocą ilości punktów. Jedna korona w moście jest liczona jako jeden punk, niezależnie czy jest to korona na ząb filarowy, czy też korona dowieszonego zęba. Kiedy chcemy dla przykładu odbudować brak pojedynczego zęba most będzie trzypunktowy(dwie korony filarowe i jedna jako przęsło). Czasami wykonuje się dłuższe mosty z ilością filarów większą niż dwa.

Most protetyczny ma wiele zalet:

• jest bardzo estetyczny i nie widać różnicy przy uśmiechu.
• jest to uzupełnienie podparte ozębnowo, czyli siły żucia przenoszone są bezpośrednio na ozębną zębów filarowych;
• jest łatwy do zaakceptowania i daje duży komfort użytkowania szczególnie dla osób noszących wcześniej uzupełnienia ruchome;
• jest osadzony na stałe,czyli pacjent sam nie może wyciągnąć go z jamy ustnej.

W przypadku braków skrzydłowych (kiedy łuk zębowy kończy się wcześniej, np. na przedtrzonowcach) mosty protetyczne mogą być stosowane, ale musi być wykonane dodatkowe podparcie.

Możemy zastosować implanty lub właśnie podprcie szklane. Wskazaniami do zastosowania podparć szklanych są:

• jako podparcie mostów o dużej rozpiętości.
• braki skrzydłowe jednostronne;
• braki skrzydłowe obustronne;
• w połączeniu z implantami;

To nowoczesne, ruchome uzupełnienie protetyczne. Proteza taka opiera się nie tylko na dziąsłach i błonie śluzowej, ale również na zębach (nie powodując wzmożonego zaniku kości i dziąseł).

Protezy szkieletowe, w odróżnieniu do akrylowych, mają zmniejszoną do minimum niewygodną dla pacjenta płytę podniebienną. Podstawowe części protezy szkieletowej to metalowa baza (szkielet) oraz akrylowe elementy odbudowujące brakujące tkanki (zęby i podłoże).

Ogromną zaletą protezy szkieletowej jest to, że jest podparta ozębnowo na zębach obciążonych klamrami (siły żucia są przenoszone równolegle do długiej osi zęba, dzięki czemu ząb jest stabilizowany). Jest ona szczególnie polecana u pacjentów posiadających zęby o zwiększonej ruchomości.

Wadą protezy szkieletowej metalowej są widoczne klamry, ale i z tej sytuacji znalazło się wyjście. Stworzono acetal, masę w kolorze zębów z którego można zrobić cały szkielet protezy (np.u alergików) lub tylko klamry co ma ogromne znaczenie dla estetyki.

Kiedy szczególnie cenimy sobie estetykę możemy uzupełnić braki zębowe protezą niezawierającą klamer.

Uzupełnienie protetyczne na zasuwach składa się z mostu porcelanowego z elementem mocującym, na który nakładana jest proteza szkieletowa. Stosuje się je przy częściowych brakach zębowych. Połączenie mostu i protezy staje się całkowicie niewidoczne dzięki czemu nie musimy się już krępować przy pełnym uśmiechu (brak klamer).

Przy uzębieniu resztkowym można zastosować uzupełnienie protetyczne na teleskopach. Nie ma klamer, jest całkowicie niewidoczna i łatwa w utrzymaniu higieny. Metalowe korony wewnętrzne są zacementowane na stałe na zębach filarowych i na kształt tych koron są odlewane bardzo precyzyjnie korony zewnętrzne. Korona wewnętrzna wchodzi ciasno do korony zewnętrznej, dzięki czemu elementy łączenia są niewidoczne i bardzo mocno osadzają protezę na zębach.

To ruchome uzupełnienie protetyczne, pokrywające na całej powierzchni korzeń lub korzenie resztkowego uzębienia lub implanty.

Protezy te utrzymywane są na korzeniach lub wszczepach poprzez system zatrzasków (najczęściej kulkowych). Są to uzupełnienia spełniające wymogi estetyki, chroniące kości szczęk przed zanikiem oraz zapewniające akceptowalny komfort dla pacjenta.

Warunkiem koniecznym jednak w przypadku użytkowania tego typu protez jest opanowanie przez pacjenta zasad utrzymywania idealnej higieny jamy ustnej i regularne zgłaszanie się na wizyty kontrolne!

Warto zwrócić uwagę na możliwość wykonania protezy overdenture oparte na zaledwie 2 implantach w żuchwie i szczęce u pacjentów bezzębnych, co diametralnie poprawia komfort użytkowania w porównaniu do protez całkowitych osiadających.

Jest to najprostszy rodzaj uzupełnienia protetycznego wykonywany, gdy nie ma możliwości wykonania innych rodzajów uzupełnień (protez stałych, ruchomych szkieletowych, opartych na implantach) najczęściej ze względów finansowych.

Posiada ona proste klamry doginane z drutu, który sprężynując powoduje, że siła działa w poprzek zęba filarowego i biegiem czasu może doprowadzić do rozchwiania go.