Pedodoncja

Zadbamy o uśmiech Twojego dziecka

Stomatologia dziecięca (pedodoncja, stomatologia wieku rozwojowego) to specjalność zajmująca się diagnostyką, profilaktyką oraz leczeniem chorób zębów, przyzębia i jamy ustnej u najmłodszych pacjentów. Dziedzina ta została wyodrębniona ze względu na odmienną budowę zębów i narządu żucia u dzieci, co wymaga specyficznego podejścia oraz dostosowanych metod leczenia.

Choroba próchnicowa w zębach mlecznych i zębach stałych niedojrzałych przebiega bardzo dynamicznie. Na jej szybki rozwój wpływa wiele czynników, m.in. nieprawidłowe nawyki żywieniowe i higieniczne, słaba mineralizacja zębów mlecznych i „młodych” zębów stałych, a także brak opieki stomatologicznej.

Profesjonalna opieka

Niezwykle ważne jest, aby dzieci były objęte profesjonalną opieką stomatologiczną już od najmłodszych lat. Bardzo istotną rolę odgrywa wizyta adaptacyjna, która pozwala dziecku oswoić się z gabinetem stomatologicznym i personelem medycznym.

Zbyt wczesna utrata zębów mlecznych jest jedną z głównych przyczyn powstawania wad zgryzu. Skuteczna profilaktyka i dbałość o zdrowie zębów dzieci może zaoszczędzić im w przyszłości wielu rozczarowań i uchronić je przed skomplikowanym, kosztownym leczeniem w życiu dorosłym. Profilaktyka to fundament zdrowego uśmiechu Państwa dzieci.

Zabiegi w naszych gabinetach odbywają się w przyjaznej, bezstresowej atmosferze, ponieważ tylko w ten sposób możemy kształtować u naszych małych pacjentów pozytywne nastawienie do wizyt stomatologicznych. W celu dodatkowej motywacji naszych najmłodszych podopiecznych, oferujemy kolorowe wypełnienia do zębów oraz różne nagrody na zakończenie każdej wizyty, jako zachętę do kolejnych spotkań.

Wizyty adaptacyjne

Właściwe przygotowanie dziecka do pierwszej wizyty u dentysty (tzw. wizyty adaptacyjnej) oraz jej prawidłowy przebieg to niezwykle ważne czynniki kształtujące późniejsze nastawienie dziecka do leczenia stomatologicznego.

Wizyty adaptacyjne służą zapoznaniu się małych pacjentów z gabinetem i personelem medycznym.

Podczas takiego spotkania lekarz, często w formie zabawy, oswaja dziecko z urządzeniami stomatologicznymi, przeprowadza instruktaż higieny jamy ustnej (zarówno dla dziecka, jak i dla rodzica), a w razie potrzeby informuje o konieczności zmiany nawyków żywieniowych. Dzięki temu gabinet staje się dla dziecka miejscem przyjaznym, kojarzonym z zabawą i miłym spędzeniem czasu. Przygotowaliśmy specjalny kącik zabaw, który ułatwia najmłodszym adaptację do wizyt stomatologicznych.

Należy dołożyć wszelkich starań, aby uniknąć sytuacji, w której pierwszy kontakt dziecka ze stomatologiem następuje dopiero wtedy, gdy zaczyna boleć ząb. Przyprowadzanie rozdrażnionego dziecka po nieprzespanej nocy powoduje, że pierwsza wizyta jest dla malucha ogromnym stresem. W ten sposób maluch nie ma szansy na spokojne, bezstresowe odwiedzenie stomatologa. Należy się też zastanowić z kim przyjdzie dziecko. Wystraszony rodzic może pogorszyć złe samopoczucie małego pacjenta.

Pierwszy krok do zdrowych zębów


Pierwszym krokiem jest profilaktyka zębów mlecznych poprzez ich lakowanie. Jeśli jednak doszło już do powstania ubytku próchnicowego, a zmiana jest niewielka, możliwe jest założenie wypełnienia po jego wcześniejszym opracowaniu. W celu wyleczenia rozleglejszych ubytków konieczne jest zastosowanie znieczulenia. Proces ten rozpoczynamy od posmarowania śluzówki smakowym żelem znieczulającym o przyjemnym zapachu (np. czereśni, pomarańczy lub gumy balonowej). Następnie, cienką igłą i w bardzo powolny, sposób, lekarz wykonuje znieczulenie, przez cały czas obserwując reakcję dziecka. Na czas potrzebny do osiągnięcia efektu znieczulenia, dziecko może iść do poczekalni i pobawić w specjalnie przygotowanym kąciku zabaw.


Dysponujemy wieloma rodzajami materiałów do wypełnień, w zależności od wskazań klinicznych i upodobań pacjentów. Oferujemy tradycyjne wypełnienia białe oraz wypełnienia w fantazyjnych kolorach: niebieskim, różowym, seledynowym, pomarańczowym, zielonym, złotym i fioletowym, które dodatkowo uwalniają fluor i wspomagają mineralizację zęba. Mali pacjenci, którzy sami mogą zadecydować o kolorze plomby, w sposób entuzjastyczny podchodzą do leczenia.

Zęby stałe niedojrzałe

Zęby stałe niedojrzałe leczymy podobnie jak zęby stałe całkowicie uformowane, mając jednak na uwadze nieco odmienną budowę anatomiczną tych pierwszych.
 Bardzo ważne jest wczesne wykrycie ubytku, ponieważ, ze względu na słaby stopień mineralizacji i rozległą komorę miazgi, proces próchnicowy przebiega znacznie szybciej niż w zębach z zakończonym rozwojem. Ubytki w „młodych” zębach stałych, często pomimo małej rozległości, są bardzo głębokie, gdyż, niczym „torpeda”, drążą prosto w kierunku miazgi.

Czasami zdarza się, że rodzice nie zdają sobie sprawy, iż dziecko ma już wyrznięte pierwsze stałe zęby trzonowe. Szóstki mogą pojawić się już u 5-latka, podczas gdy przednie zęby mleczne nie wykazują ruchomości. Dlatego tak ważne jest, aby szczególną uwagę poświęcać profilaktyce, szczególnie lakowaniu zębów stałych. To one będą służyć przez całe życie, aż do późnej starości.



Należy kontrolować szczotkowanie zębów u dzieci po każdym posiłku, aż do wieku wczesnoszkolnego. W celu lepszej kontroli szczotkowania zalecamy specjalne tabletki wybarwiające pozostałości płytki nazębnej. Po szczotkowaniu dziecko nabiera łyk wody i wkłada tabletkę do ust. Płucze przez około 1 minutę. W tym czasie tabletka ulega rozpuszczeniu, a woda, zabarwiona na różowo, powoduje wybarwienie resztek jedzenia po niedokładnym szczotkowaniu. Jest to bardzo wygodna i wiarygodna metoda kontroli poprawności szczotkowania u dzieci.

Innymi problemami stomatologicznymi pojawiającym się u dzieci są:

Wady zgryzu

Niezmiernie ważną metodą zapobiegającą powstawaniu wad zgryzu jest leczenie zębów mlecznych i niedopuszczenie do ich przedwczesnej utraty. Jeśli jednak młody pacjent straci ząb, stosujemy utrzymywacze przestrzeni, które zapobiegają niechcianym przemieszczeniom zębów, a w konsekwencji powstawaniu wad zgryzu. Należy zaznaczyć, że wczesne wykrywanie i leczenie nieprawidłowości zgryzu oszczędza czas i pieniądze w przyszłości.

Metody zapobiegania przedwczesnej utracie zębów:

  • ochrona przed urazami u dzieci uprawiających sporty kontaktowe – stosowanie szyn ochronnych,
  • dbałość o higienę jamy ustnej,
  • leczenie próchnicy zębów mlecznych i stałych,
  • leczenie wad zgryzu (zmniejszenie częstotliwości urazów zębów przednich).

Urazy zębów


Urazy zębów najczęściej dotyczą dzieci, choć zdarzają się również u dorosłych — np. podczas uprawiania sportu (łyżwy, rolki, rower), czy w wyniku wypadków (potknięcia, kolizje komunikacyjne, pobicia).

Uszkodzenia zębów mogą przybierać różne formy, ale w każdym przypadku niezwykle ważne jest jak najszybsze zgłoszenie się do gabinetu stomatologicznego w celu uzyskania pomocy i porady.

W zależności od rodzaju urazu, ząb często można uratować, stosując leczenie zachowawcze lub protetyczne.

Warto wiedzieć

Pierwszy kontakt ze stomatologiem jest dla dziecka dużym przeżyciem, które kształtuje późniejsze nastawienie do wizyt w gabinecie dentystycznym. Istnieją dwie główne przyczyny strachu dziecka przed dentystą: pierwsza to własne bolesne doświadczenia z poprzednich wizyt, druga to obraz przekazany przez rodziców, utrwalający w dziecku przekonanie, że leczenie u stomatologa wiąże się z bólem. Istotną rolę spełniają tu wizyty adaptacyjne i edukacja rodziców, którzy przed pierwszą wizytą powinni przeprowadzić z dzieckiem rozmowę wyjaśniającą cel i przebieg wizyty u stomatologa.
Pamiętajmy, że zakazane jest straszenie dzieci słowami typu: „jak będziesz niegrzeczny to pójdziesz do dentysty i wyrwie ci ząb”. Zwracajmy uwagę na to, aby dziecko nie słyszało złych skojarzeń z rozmów rodziców, lub nawet osób postronnych. Starajmy się zawsze dziecku spokojnie wytłumaczyć potrzebę leczenia zębów, tak samo jak i ich mycia. Choć czasami bywa z tym ciężko…
Zęby mleczne, podobnie jak stałe, mogą być zaatakowane przez próchnicę, która nieleczona prowadzi do bolesnych stanów zapalnych miazgi, a w konsekwencji do przedwczesnej utraty zębów. Prowadzi to do zahamowania wzrostu kości i zaburzeń zgryzowych (stłoczenia, nieprawidłowe ustawienie zębów, zatrzymanie zęba stałego w kości). Ropne stany zapalne zębów są źródłem infekcji dla całego organizmu młodego pacjenta i mogą prowadzić do zapaleń nerek, serca i stawów. Mogą również powodować uszkodzenie zawiązków zębów stałych, które znajdują się w bliskim sąsiedztwie korzeni zębów mlecznych.
Pierwsze zęby mleczne wyrzynają się ok. 6. miesiąca życia dziecka (norma – 5-10 miesiąc u dzieci donoszonych i 6-12 miesiąc u wcześniaków) i są to najczęściej dolne siekacze przyśrodkowe (jedynki mleczne). Zdarza się jednak, że pierwsze pojawią się górne siekacze przyśrodkowe.
Pierwsze zęby stałe wyrzynają się ok. 6. roku życia i są to pierwsze zęby trzonowe (za drugimi trzonowcami mlecznymi). Coraz częściej jednak zdarza się, że pierwsze wyrzynają się siekacze przyśrodkowe w żuchwie (jedynki stałe).
Czas wyrzynania się zębów stałych:
Siekacze przyśrodkowe i boczne (jedynki i dwójki): 6-8lat
Kły i przedtrzonowe (trójki, czwórki i piątki): 10-12lat
Pierwsze trzonowe (szóstki): 5-7lat
Drugie trzonowe (siódemki): 11-13lat
Lakowanie – inaczej uszczelnianie bruzd i zagłębień.
Lakierowanie – nanoszenie pędzelkiem lakierów fluorowych na powierzchnie zębów.
Lapisowanie (impregnacja)– zabieg, który stosuje się w przypadku, gdy większa część powierzchni zęba mlecznego jest do tego stopnia zniszczona przez próchnicę, że nie ma możliwości założenia wypełnienia lub dziecko wykazuje bardzo małą chęć współpracy. Polega to na przesyceniu zęba substancją bakteriobójczą , która zatrzymuje proces próchnicowy. Należy pamiętać, iż po tym zabiegu powierzchnie zęba zaatakowane przez próchnicę przebarwią się na czarno.
Próchnica wczesna to poważny problem stomatologiczny wczesnego dzieciństwa. Rozpoczyna się w krótkim czasie po wyrznięciu pierwszych zębów mlecznych. Jest to wyjątkowo ostra postać próchnicy, która w ciągu kilku miesięcy może doprowadzić do tak znacznego zniszczenia tkanek zębów, że jedynym wyjściem jest ich ekstrakcja (usunięcie). Rodzice powinni bacznie obserwować uzębienie swoich dzieci. Jakiekolwiek niepokojące zmiany (przebarwienia, plamy) są wskazaniem do jak najpilniejszej konsultacji ze stomatologiem.
Proces próchnicowy w zębach mlecznych, z uwagi na ich słabą mineralizację (cienka warstwa szkliwa), przebiega znacznie szybciej niż w zębach stałych. Rodzice powinni przyprowadzać swoje pociechy na wizyty kontrolne co najmniej raz na 3 miesiące (o ile lekarz nie zdecyduje inaczej).
Kiedy pojawią się pierwsze ząbki, rodzice powinni przyprowadzić dziecko do stomatologa (6-12 miesiąc życia). Lekarz oceni czy proces ząbkowania i rozwój twarzoczaszki przebiegają w sposób prawidłowy oraz wyznaczy termin kolejnej wizyty kontrolnej. Jeśli będzie taka potrzeba lekarz omówi zasady higieny jamy ustnej u dziecka i przekaże wskazówki żywieniowe.
Odpowiedź brzmi: jak najwcześniej. Jeszcze przed wyrznięciem zębów mlecznych należy regularnie przemywać buzię dziecka gazikiem zwilżonym łagodnym naparem z rumianku lub przegotowaną wodą, wykonując jednocześnie masaż dziąseł.
Przyzwyczajamy w ten sposób maleństwo do późniejszego mycia zębów i utrzymujemy higienę jamy ustnej. W ten sam sposób myje się po każdym posiłku pierwsze ząbki mleczne, pamiętając, aby przecierać je zarówno od strony warg, jak i języka.
Po wyrznięciu się pierwszych ząbków rozpoczynamy regularne mycie ząbków szczoteczką dostosowaną do wieku dziecka. Jeśli dziecko na to pozwala to używamy pasty dla dzieci (wielkości pół ziarna groszku). Pamiętajmy, że mycie ząbków powinno być w formie zabawy. Najpierw dziecko samo próbuje, ale rodzic zawsze powinien poprawić szczotkowanie. Do ok. 5. roku życia zabiegi szczotkowania wykonują rodzice razem z dziećmi. Jeżeli dziecko bardzo ładnie radzi sobie ze szczotkowaniem to może te czynności zacząć wykonywać samodzielnie, ale zawsze pod uważnym nadzorem rodziców.
Szczoteczki powinny być dostosowane do anatomii jamy ustnej dziecka (mała główka szczoteczki i miękkie włosie). Do czasu gdy nasza pociecha nie nauczy się wypluwać śliny szczotkować ząbki możemy bez pasty lub pastą bez fluoru. Po tym okresie wprowadzamy pasty przeznaczone dla dzieci ze względu na odpowiednią zawartość fluoru i akceptowane przez dzieci smaki.
Jest to zdecydowanie przeciwwskazane, ponieważ prowadzi do rozwoju tzw. próchnicy butelkowej. Źródłem tego rodzaju próchnicy są słodkie kleiste pokarmy (kaszki, soczki, słodzone mleko), które przywierają do powierzchni zębów. Bakterie próchnicotwórcze przekształcają zawarte w tych pokarmach cukry w kwasy.
Zęby przebywające przez dłuższy czas (całą noc) w kwaśnym środowisku ulegają demineralizacji. Nocny spadek produkcji śliny, która ma właściwości zobojętniające, zdecydowanie zwiększa ryzyko rozwoju próchnicy. Próchnica butelkowa jest wyjątkowo agresywną postacią próchnicy. W krótkim czasie prowadzi do całkowitego zniszczenia dużych powierzchni zębów mlecznych.
W przypadku wybicia zęba stałego można zastosować zabieg ponownego umieszczenia go w zębodole – replantacji. Powodzenie zabiegu zależy od 3 czynników:
– dojrzałości zęba – największaą szansę mają zęby młode, których korzenie nie są jeszcze całkowicie rozwinięte;
czas przebywania poza zębodołem – najlepiej, jeżeli ten czas nie przekracza 20-30 minut;
– warunków w jakich ząb był przechowywany (wskazane jest przechowywanie zęba przez pacjenta w środowisku wilgotnym  np. własnej ślinie dziecka wyplutej do pojemnika lub woreczka.).
Podstawową zasadą jest jak najszybsze zgłoszenie się do gabinetu stomatologicznego.
1.Odszukaj odłamany fragment korony zęba – można go przykleić.
2.Umieść odłamany fragment zęba w wilgotnym środowisku – sól fijologiczna, płyn do soczewek, mleko, ślina pacjenta.
NIE MYJ ALKOHOLEM, ANI WODĄ UTLENIONĄ
3.Zgłoś się do stomatologa, który przyklei odłamany fragment.
4.Zgłaszaj się na wizyty kontrolne.
Odszukaj wybity ząb i delikatnie podnieś go za koronę.
NIE DOTYKAJ KORZENIA ZĘBA
2.Opłucz go pod bieżącą zimną wodą (10sekund) i spróbuj wprowadzić do zębodołu.
Daj dziecku chusteczkę do zagryzienia w celu stabilizacji zęba.
3.Jeżeli boisz się wprowadzić ząb do zębodołu umieść go w mleku, soli fizjologicznej, płynie do soczewek lub ślinie..
Można umieścić ząb w przedsionku jamy ustnej – między dolnymi zębami bocznymi a policzkiem.
Nie przechowuj zęba na sucho ani w wodzie.
4.Jak najszybciej zgłoś się do stomatologa.
Umieszczenie zęba ponownie w zębodole w czasie poniżej 60 minut i po przechowywaniu w wilgotnym środowisku zwiększa prawdopodobieństwo powodzenia leczenia.
5.Zgłaszaj się systematycznie na wizyty kontrolne.
ZĘBÓW MLECZNYCH NIE WPROWADZAMY DO ZĘBODOŁU PO WYBICIU.