Endodoncja

Walczymy o Twój uśmiech


Zachowanie własnych, zdrowych zębów do najpóźniejszych lat życia to marzenie wielu ludzi. Z reguły niezwykle trudno jest utrzymać uzębienie w idealnym stanie. Jednak zawsze warto walczyć o każdy ząb, nawet jeżeli jest przyczyną dolegliwości bólowych. W takiej sytuacji ostatnią, a nierzadko jedyną szansą na jego uratowanie,  jest leczenie kanałowe (endodontyczne).

Dziś, dzięki ogromnemu postępowi, zęby, które kiedyś musiałyby być usunięte, mogą być uratowane.


Obecnym standardem jest wykorzystanie koferdamu (specjalnej gumy rozpiętej na klamrze), który zapewnia stworzenie bariery aseptycznej, utrzymuje suchość pola operacyjnego i zwiększa jego widoczność. Ponadto koferdam chroni pacjenta przed aspiracją płynów odkażających zakażone tkanki, a także drobnych narzędzi do przełyku i tchawicy, co znakomicie zwiększa bezpieczeństwo i komfort pracy.


Pacjenci często stają przed niełatwym wyborem: bolący ząb usunąć i pozbyć się problemu, czy też podjąć próbę zachowania zęba, co wymaga cierpliwości i większych nakładów finansowych. W obliczu takiego dylematu warto pamiętać, iż ekstrakcja zęba jest krokiem nieodwracalnym, powodującym konieczność uzupełnienia braku zębowego w przyszłości. Jest to zatem rozwiązanie zarezerwowane dla przypadków, w których w których wszystkie inne metody zawiodły.

Zawsze warto więc podjąć wyzwanie i skorzystać z ostatniej, często jedynej szansy na uratowanie zęba.

Nowoczesne leczenie endodontyczne

Stosowane w przypadku próchnicy powikłanej zapaleniem, martwicą czy zgorzelą miazgi zębowej polega na jej usunięciu z komory i kanałów korzeniowych, mechanicznym poszerzeniu i odkażeniu kanałów oraz szczelnym ich wypełnieniu specjalnymi materiałami.

Aby leczenie kanałowe zakończyło się sukcesem, sięgamy po najnowsze zdobycze techniki:

  • nowoczesne ręczne i maszynowe narzędzia NiTi (niklowo-tytanowe) do opracowania kanałów, które dzięki swej niezwykłej giętkości pozwalają na opracowanie nawet zakrzywionych kanałów,
  • endometry – urządzenia do mierzenia długości kanału korzeniowego, zapewniające wysoką dokładność pomiarów, opartych na analizie sygnałów elektronicznych. Umożliwiają przeprowadzenie prawidłowego leczenia kanałowego u pacjentek spodziewających się dziecka,
  • systemy do trójwymiarowego wypełniania kanałów.

Zdjęcia rentgenowskie


Prawidłowość przeprowadzenia zabiegu można ocenić natychmiast, nie schodząc nawet z fotela, poprzez wykonanie zdjęcia rentgenowskiego. Dzięki systemowi radiografii cyfrowej już po kilku sekundach możemy obejrzeć zdjęcie zęba na monitorze komputera. Należy nadmienić, iż system rentgenowski z zastosowaniem czujnika CCD umożliwia kilkukrotne zmniejszenie dawki promieniowania podczas jednej ekspozycji. Dzięki temu, wykonując nawet kilka zdjęć podczas jednej wizycie, pacjent przyjmuje zaledwie dawkę porównywalną do tej, jaką otrzymuje przy jednym tradycyjnym zdjęciu kliszowym.

Leczenie biologiczne miazgi


Celem leczenia biologicznego jest zachowanie przy życiu miazgi (wewnętrznej tkanki zęba). W sytuacji wystąpienia początkowych postaci zapalenia miazgi, czyli zapaleń odwracalnych, jest to jeszcze możliwe. Zakończone sukcesem, pozwala na osiągnięcie najlepszego efektu leczniczego – żywego, naturalnego zęba! Leczenie to polega na usunięciu przyczyny choroby, którą zwykle jest próchnica, zabezpieczeniu zęba poprzez zastosowanie specjalnych materiałów bioaktywnych i uzupełnieniu ubytku.


Na okres 3–6 miesięcy wypełnia się ubytek zęba nowoczesnym, bioaktywnym materiałem i zaleca pacjentowi obserwację reakcji zęba. Metoda ta daje ogromną szansę na zachowanie zęba, ale warunkiem jej zastosowania jest miazga w stanie zapalenia odwracalnego – dlatego tak ważne jest jak najszybsze wykrycie ubytku próchnicowego oraz jego opracowanie.

Mikroskop

Nie można w obecnych czasach mówić o nowoczesnej endodoncji bez stosowania odpowiedniego powiększenia. Pierwszy mikroskop pojawił się w naszej placówce w 2012 roku, a obecnie oba gabinety są w niego wyposażone.

Mikroskop daje możliwość zajrzenia na sam koniec kanału korzeniowego, a przy maksymalnym powiększeniu – nawet w tkanki okołowierzchołkowe otaczające korzeń. Dzięki powiększeniu możemy jeszcze lepiej przeleczyć ząb kanałowo, ale pamiętajmy, że widzimy obraz tylko w linii prostej. A co zrobić, kiedy kanały są mocno zakrzywione i nie wiemy, w którym kierunku podążać? Z pomocą przychodzi nam obrazowanie 3D (tomografia komputerowa), która działa jak nawigacja.

Jednak pamiętajmy, że mikroskop nie leczy – to tylko narzędzie. Leczy doświadczony lekarz endodonta.

Leczenie nieodwracalnych zapaleń miazgi 


Ta metoda leczenia stosowana jest z powodzeniem w bardziej zaawansowanych fazach zapalenia miazgi. Istotą leczenia kanałowego jest usunięcie z komory i kanałów korzeniowych zęba chorej miazgi, mechaniczne poszerzenie i odkażenie kanałów oraz szczelne ich wypełnienie specjalnymi materiałami.


Aby zapewnić pacjentowi maksymalny komfort leczenia, brak doznań bólowych i skuteczność zabiegu, metoda ta jest przeprowadzana w znieczuleniu.

Leczenie zapaleń tkanek okołowierzchołkowych


Zapalenia tkanek okołowierzchołkowych, czyli tkanek otaczających korzeń zęba, mogą stanowić poważny problem dla pacjenta. Mogą wystąpić dolegliwości bólowe, utrudnienie żucia, a w niektórych przypadkach obrzęk tkanek, gorączka, ogólne osłabienie, chociaż zazwyczaj przebiegają bezobjawowo.


Zmiany okołowierzchołkowe tworzą się zazwyczaj przez kilkanaście miesięcy. Powstają przy korzeniach zębów martwych, nieprzeleczo­nych kanałowo lub po nieprawidłowej terapii. Bardzo istotna jest kontrola radiologiczna po 3, 6 i 12 miesiącach. Ważna jest równieżregularna kontrola radiologiczna w celu obserwacji gojenia się kości w okolicy wierzchołka zęba.

Rewizja leczenia kanałowego



Powtórne leczenie endodontyczne jest droższe, ponieważ jest trudniejsze i bardziej skomplikowane niż leczenie pierwotne. Wiąże się z koniecznością usunięcia materiału wypełniającegoczy odnalezieniem pominiętego kanału (co często jest przyczyną rewizji). Lekarz potrzebuje wtedy więcej czasu na poprawne przeleczenie takiego zęba.


Rewizję leczenia endodontycznego, czyli ponowne leczenie kanałowe, przeprowadza się w następujących sytuacjach:

  • występowania widocznych na zdjęciu rentgenowskim zmian w kości, które nie wygoiły się po leczeniu kanałowym,
  • występowania dolegliwości bólowych ze strony zęba leczonego kanałowo,
  • widocznego na zdjęciu rentgenowskim nieprawidłowego wypełnienia kanałów korzeniowych.

Przebieg leczenia

Podstawą prawidłowego rozpoznania choroby i zaplanowania skutecznego leczenia w endodoncji, podobnie jak w innych dziedzinach medycyny, jest szczegółowa diagnostyka.
 Po przeanalizowaniu wyników badań, postawieniu diagnozy i zaproponowaniu planu, kolejnym krokiem jest rozpoczęcie właściwego leczenia, którego przebieg uzależniony jest od rodzaju schorzenia.

Na diagnostykę składa się:

  • wywiad – pozwalający lekarzowi na zapoznanie się z dolegliwościami pacjenta, jego ogólnym stanem zdrowia oraz oczekiwaniami względem leczenia,
  • badanie kliniczne – szczególnie drobiazgowe w odniesieniu do zęba będącego przyczyną zgłoszenia się do gabinetu, ale obejmujące również całe uzębienie, zgryz oraz stan przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej,
  • badania dodatkowe – w tej dziedzinie zdecydowanie najistotniejszych informacji dostarczają badania rentgenowskie, m.in. odnośnie budowy zęba oraz stanu otaczającej kości.

Warto wiedzieć

Jedynym bolesnym zabiegiem podczas leczenia kanałowego może być wizyta związana z już bardzo objawowym zębem ( pacjent mówi; ” Już żadne środki przeciwbólowe mi nie pomagają…” ) kiedy to pacjent czekał za długo… bo może samo przejdzie. Jeżeli podczas takiej wizyty nie pomaga zwiększanie ilości środków znieczulających to stosuje się wtedy leki przeciwzapalne i odracza leczenie kanałowe. Pozostałe etapy leczenia przeprowadzane są z zachowaniem delikatności i precyzji, by ograniczyć nieprzyjemne doznania pacjenta.
Ekstyrpację wykonuje się w znieczuleniu, otwierając ząb, aż do komory i usuwając zapalne tkanki z wnętrza korzeni specjalnymi narzędziami kanałowymi oraz płucząc odkażającymi roztworami.
Po zabiegu należy jeszcze kanały odpowiednio opracować- nadać im kształt, cały czas intensywnie płucząc. Używa się do tego celu środków chemicznych, które: po pierwsze odkażają kanały, po drugie dają poślizg dla pracujących wewnątrz narzędzi co zapobiega ich złamaniu, po trzecie zmiękczają wewnętrzne ścianki kanału co ułatwia nadanie im odpowiedniego kształtu, po czwarte wypłukują całą zawartość na zewnątrz pozostawiając kanał czysty.
Ząb leczony kanałowo posiadał najczęściej rozległy ubytek próchnicowy . Po zakończonym leczeniu kanałowym najczęściej pozostaje tylko „obwódka” ze zdrowych tkanek zęba, dlatego tak ważne jest wzmocnienie zęba włóknem szklanym przed założeniem wypełnienia, czy korony.
Taki ząb można po prostu wybielić z zastosowaniem różnych metod. Jednym z bardziej popularnych sposobów wybielania zębów martwych jest metoda wewnątrzkomorowa. Polega ona na umieszczeniu w komorze zęba preparatu wybielającego i zabezpieczeniu go szczelnym wypełnieniem stomatologicznym. Zabieg stopniowego wybielania powtarza się kilkukrotnie, aż do osiągnięcia pożądanego efektu.
Aby ząb, w którym doszło do zapalenia miazgi (składającej się z naczyń, nerwów i luźnej tkanki) mógł służyć do końca życia, należy dokładnie oczyścić, poszerzyć i odkazić kanały korzeniowe, szczelne je wypełnić, by nie doszło do powtórnego zakażenia, a na koniec trwale odbudować zniszczoną koronę zęba.
Na tym etapie ocenia się uszkodzenia tkanek. Tutaj pomocne jest zdjęcie rentgenowskie, które wykonujemy w naszym gabinecie. Po dokładnym oczyszczeniu ubytku próchnicowego, należy odsłonić ujścia kanałów korzeniowych. W zębach, w zależności od typu zęba takich ujść może być od 1 do 4, lecz czasem może być ich więcej. W kanałach umieszczamy na oznaczoną głębokość pilniki kanałowe i dokonujemy pomiaru długości kanałów za pomocą endometru.
Kanały oczyszczamy i poszerzamy za pomocą narzędzi ze specjalnego stopu niklowo-tytanowego i dezynfekujmy na ściśle określonej długości (do tzw. otworu fizjologicznego), obficie przepłukując podchlorynem sodu. Dzięki nowoczesnym narzędziom możliwe jest dokładne i ostateczne oczyszczenie systemu kanałów korzeniowych nawet zakrzywionych.
Po gruntownym oczyszczeniu i odkażeniu kanały korzeniowe są szczelnie wypełniane za pomocą specjalnej metody kondensacji gutaperki. Te metody gwarantują najwyższą szczelność wypełnienia kanału. Po wypełnieniu kanałów wykonywane jest kontrolne zdjęcie rtg. W dniu zabiegu (niekiedy również dnia następnego) ząb może być nieco bolesny. Nie jest to jednak regułą, a jeśli ból wystąpi daje się łatwo opanować za pomocą powszechnie dostępnych środków przeciwbólowych.